കടുരോഹിണി

ആയുർവ്വേദത്തിൽ വിവിധ അസുഖങ്ങൾക്ക് മരുന്നായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു ഔഷധസസ്യമാണ് കടുകുരോഹിണി. ഹിമാലയത്തിൻ്റെ ഉയർന്ന ഉയരത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു വറ്റാത്ത സസ്യമാണ് കുറ്റ്കി, ഇലകൾക്ക് 5 മുതൽ 15 സെൻ്റീമീറ്റർ വരെ നീളമുണ്ട്, എല്ലാം അടിഭാഗത്ത്, പരുക്കൻ പല്ലുകൾ. റൈസോമുകൾ 15 മുതൽ 25 സെൻ്റീമീറ്റർ വരെ നീളമുള്ളതും മരം നിറഞ്ഞതുമാണ്, പൂക്കൾ ചെറുതും പർപ്പിൾ-നീല നിറത്തിലുള്ളതുമാണ്, കുത്തനെയുള്ള തണ്ടുകളിൽ നിന്നുള്ള സിലിണ്ടർ സ്പൈക്കുകളിൽ ജനിക്കുന്നു, ഏകദേശം 8 മില്ലീമീറ്റർ നീളമുണ്ട്, നീളമുള്ള കേസരങ്ങളുള്ള അഞ്ച് ഭാഗങ്ങളാണ്, പഴങ്ങൾക്ക് 1.5 സെൻ്റീമീറ്റർ നീളമുണ്ട്.

 നേപ്പാളിലെ 2700 മീറ്ററിനും 4500 മീറ്ററിനും ഇടയ്ക്കു് ഉയരമുള്ള പർവ്വതപ്രദേശങ്ങളിലാണു് ഒരു ചിരസ്ഥായി സസ്യമായ കടുകുരോഹിണി സ്വാഭാവികപ്രകൃതിയിൽ വളരുന്നതു്. പ്രാചീനകാലം മുതലേ നേപ്പാളിലെ കർണലി മേഖലയിൽ നിന്നും മരുന്നുകമ്പോളങ്ങളിലെത്തുന്ന പ്രധാന ഔഷധസസ്യോല്പന്നങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്. അവിടെ ലഭ്യമായ വനവിഭവങ്ങളിൽ താരതമ്യേന ഉയർന്ന സാമ്പത്തികപ്രാധാന്യമുള്ള സസ്യമെന്ന നിലയിൽ കടുകുരോഹിണി പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു. ഔഷധക്കൂട്ടുകളിൽ ഇന്ത്യൻ ജനുസ്സിന് (Gentiana kurroo) പകരമായും ഇത് ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട് കറുത്ത കടുകുരോഹിണി , വെളുത്ത കടുകുരോഹിണി എന്നിങ്ങനെ രണ്ടിനമുണ്ട്.

ഔഷധ യോഗങ്ങൾ

ചരകസംഹിതയിലെ വിമാനസ്ഥാനം എട്ടാം അദ്ധ്യായത്തിൽ തിക്തകരസകാരികളുടെ വർഗ്ഗത്തിലാണു് കടുകുരോഹിണിയെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നതു്. കരൾ രോഗങ്ങൾക്ക് നല്ലതാണ്. പ്രസവാനന്തരമുള്ള മുലപ്പാലിനു മേന്മ കൂട്ടാൻ ആയുർവ്വേദത്തിൽ നിർദ്ദേശിക്കുന്ന ‘കാടിക്കഷായത്തിൽ‘ കടുകുരോഹിണിയും ഒരു ചേരുവയാണ്.